Arkadaşlar Subaru ile mesaime bir süreliğine ara vermiştim. Kısmet olursa yakın zamanda bir Legacy almaya karar verdim. Tekrardan sizlerle olmak güzel.

Arkadaşlar çoğumuzda elm-obd cihazları var.Bunlarla hata kayıtlarını siliyoruz ve bazı değerleri görebiliyoruz ama kısıtlı ve çok sağlıklı değil.Linkteki programları indirerek tüm sensörlerin değerlerini,gerçek zamanlı verileri görebilir ve  kayıt edebilirsiniz bunları çıktı olarak alabilirsiniz. bu şekilde aracınızda bir sorun olduğunda size yol gösterecek ve belkide gereksiz parça değiştirmeyeceksiniz.Sadece vagkkl kablosu gerek internette mevcut.Önce bu programı indirip kuruyoruz  https://yadi.sk/d/CtlkEhz8gPin6   Daha sonra bunu indirip kuruyoruz https://yadi.sk/d/HbHwSGjHgPinE  bu linktede resimli anlatımı mevcut. https://www.drive2.ru/l/6520034/.

Evet arkadaşlar Subaru Outback Dizel Araçlarımızın Bakım Periyodu ve Değişmesi/Gözlenmesi Gereken Parçalar şu şekilde.

Bakım periyodlarımız 12.500 km olarak belirlenmiş. Bu km yoğun kullanım için değil. Sık sık şehir içi kullanımı varsa, araç yüksek devirlerde kullanılıyorsa, çok fazla dur kalk ya da stop start yapılıyorsa, araç şehir dışında sürekli tozlu ortamlarda kullanılıyorsa 10.000 km.de bakım yapmak daha faydalı olacak hem de takip daha kolay olacaktır.

Motor Yağı : Her bakımda 6 lt motor yağı kullanıyoruz arkadaşlar. Burada en sık yapılan hata motor yağı ilk konulduğunda rengi kararmamış olduğundan yağ çubuğunda tam olarak hangi seviyede olduğu anlaşılmıyor. Bir kez 6.5 lt koyduk bu yüzden. Bir iki gün sonra yağ dizel rengini (kapkara) alınca : aslında üst çizginin biraz üstünde kaldığını gördüm. Yağ markası vermeyeceğim arkadaşlar ancak şunu da söyleyeyim fiyatına göre çok kaliteli yağlar da var bunu bilin. 

Yağ Filtresi : Her bakımda muhakkak değiştiriyoruz. Yağ filtresi konusunda orjinalden asla şaşmamanızı tavsiye ederim. 

Hava Filtresi : Her bakımda değişmesi gerekir.  Turbo sisteminin en önemli parçalarından da biri olan hava filtresinin Subarudaki oem numarası 16546AA120. Bu konuda imkanınız varsa orjinal hava filtresini kullanın ancak fiyatı da 100 TL civarında. Ben muadil filtrelerde de gayet kaliteli ürünler olduğunu biliyorum arkadaşlar. Mann, Filtron, Blueprint gibi ürünleri de kullanabilirsiniz. Orjinal ürünün 1/2 ile 1/4 arası fiyatı olan bu ürünleri her 10,000 yerine her 5.000 km'de değiştirip her daim turboya yeterli ve sağlıklı hava girdiğinden daha emin olursunuz. Hava filtreleri konusunda bir diğer alternatifte kutu içi performans hava filtreleridir. Bu konuda ün yapmış markalar K&N ve Green markalarıdır. Bu filtreler ömürlük filtre diye tabir edilir. Standart filtrelerde kullanılan kağıt yerine örme keten tip malzemeler kullanılır ve yapısında yağ bulunur. Yağın burada fonksiyonu motora daha temiz hava gönderebilmek için en küçük toz zerrelerine dahi bünyesinde tutabilmesidir. Bu hava filtreleri 20,000 km'de bir özel temizlik solüsyonu ve yağlama kiti ile tekrar ilk günkü durumuna getirilebilir. Hatta bazı görüşlere göre bu filtreler zamanla kir tutmaya başladıkça performansı artar. Tabi bunları canlı canlı gözlemlemek gerekir. Benim bu konuda deneyimim başladı. Uzun vadeli olarak bilgileri paylaşacağım.

Polen Filtresi : Her bakımda değişmesi gerekir. En çok göz ardı edilen filtredir diyebiliriz. Özgür hocamın bu konuyla ilgili yazıları var. Israrla değiştirilmediği durumlarda yakıt performansını dahi etkilediği biliniyor. Her şeyden önemlisi araç içinde soluduğumuz havayı filtreleyen tek eleman bu filtre. Her bakımda muhakkak değişmesi gerekir. Çok fazla çeşidi var. Subaru yetkili servislerinde maalesef bu filtrenin karbonlusu satılmıyor. Sattıkları karbonsuz filtreyi de gördüm aman ha 100 küsür lira para vermeyin o filtreye. Aynı filtreyi Toyota Corolla 2013 sonrası araçlarda kullanıyor. Toyota servislerinde karbonlu polen filtresinin fiyatı da 110 TL. Bosch, Mann ve yerli Wunder'in karbonlu polen filtreleri var. Hatta Mann biofonksiyonel karbonlu filtre bile üretmiş ama Türkiye'de satılmıyor. Yurt dışında 25 Euro fiyatı var (Almanyada). Ben bir tane arkadaşımdan rica ettim. Eğer gelirse canlı canlı görsel paylaşırım.

Yakıt Filtresi : İki bakımda bir değişmesi gerekir. Yetkili serviste satılan en pahalı filtre elemanı. 400 TL.ye yakın fiyatı var ancak 42072AG060 kodlu bu ürün Subaru kutusu dışında satılınca fiyatı 1/3'e iniyor. Bu filtre Hilux ve Land Cruiser araçlarda da kullanılıyor. Muadili de var hatta yetkili servis fiyatının 1/10'u fiyatına. Her iki bakımda değil de her bakımda değiştirme alternatifini de göz önüne alarak muadil ürün de kullanabilirsiniz. Yakıt filtresinin dışı çok önemli değil arkadaşlar. Hepsinin içinde kullanılan kağıt filtre. Yakıt filtrelerinde görülen en büyük sıkıntı çok kalitesiz kağıt olursa şişme problemidir. Yakıt filtresi yakıt tüketimine doğrudan etki eden bir parça değil. Yani muadil ürün kullansanız daha fazla yakarım diye düşünmeyin ama şunu düşünün sırf Subaru satıyor diye gerçekten de aynı filtreye 3 katı fiyat verdiğimiz bir gerçektir.

Manüel anzuman Yağları : Her 50.000 km'de bir değişmesi gerekiyor arkadaşlar. Otomatik viteslerin aksine manüel vitesli araçlarımızda önde şanzuman ve diferansiyel yağları aynı hazneden dolduruluyor. 
Arka diferansiyel 0.85 lt 
Ön şanzumanla birlikte diferansiyel 3.3 lt yağ alıyor. 
Yağımızın spesifikasyonu API GL 5 yani 75w90. Motul 300V serisi kullanmayacaksanız hemen her 75w90 yağ birbirinin aynıdır ancak Motulün 75w90 serisi diğer yağlara göre çok daha iyi. Özellikle Subaru WRX ve WRX STI modellerinde bildiğim kadarıyla Motul 300 LS serisinden şaşmıyorlar. Ben Motul Gear 300V modelini kullandım tavsiye ederim. 

Fren Hidrolik Yağı : Her 50.000 km'de bir. Ne yetkili servisler ne de özel servislerin pek çoğu fren hidroliğini değiştirme taraftarı değil. Bence bunun sebebi işi bilmemek, risk almak istemeyişlerinden kaynaklanıyor. Oysa basınç altında çalışan her yağ bozulmaya mahkumdur. Fren hidrolikleri de zamanla içinde nem biriktirir ve performansı düşer. Bu performans düşüklüğü belki günlük kullanımda hafif frenlemelerde etki etmez ancak Zigana gibi 2.000 mt'den 0 rakıma inerken yoğun fren kullanmanız gerektiğinde fren performansının düştüğünü, eskilerin tabiriyle frenlerin şişme etkisi gösterdiğini anlarsınız.

Motor Kayışı : Her 50.000 km'de bir. 2011 öncesi araçlarda ayrıca klima kayışı vardı. 2011'den sonra klima'da bu kayışa dahil edildi. Bu nedenle kayış oldukça uzun arkadaşlar. Riske etmeye gerek yok. 7pk1847 olarak temin edebilirsiniz. Orjinal oem numarası 809225010

Motor Soğutma Suyu : Her 100.000 km'de bir. Fren hidrolik yağında olan inanç soğutma suyu için de geçerli. Tabi ki bir sanayi efsanesi. Değişmeli arkadaşlar. Aynı soğutma suyunu 10 sene kullanırsanız içinde biriken demir parçacıkları ile birlikte motorun soğutma performansı da düşecektir. Sonuçlarına katlanmak istemezsiniz. 
Kullanılacak soğutma suyu Subaru Outback Dizel araçlarımız için Yeşil/Mavi İnorganik soğutma suyudur. 
Toplam kapasite 9 lt
En uygun karışım 5 lt antifreeze + 4 lt saf su. Arkadaşlar asla şebeke suyu kullanmayın. Hatta marketlerde satılan hazır sulardan da kullanmayın. Saf suyu eczanelerden, yakıt istasyonlarından, oto sanayilerden temin edebilirsiniz. Biraz pahalı ancak uzun yıllar kafanızda soru işareti olmadan dertsiz tasasız kullanmak için değer. 
* Birçok marka artık kullanıma hazır soğutma suyu ürününü pazara sunmuş durumda. Ben Lukoil'in -40 dereceye ayarlanmış Mavi Renkli inorganik antifreeze ürününü kullandım. Derece ayarlama derdiniz yok, saf su nereden bulurum derdiniz yok. Güzel bir düşünce. 

Başlıca bakım bilgilerimiz bunlar. Her bakımda kontrol edilmesi gereken öğeler olduğunu da unutmayalım. Bunların başlıcaları :
- ön ve arka fren diskleri ve merkezleri,
- ön ve arka fren balataları,
- sıvı akmaları ve kaçakları,
- V kayışı,
- Aydınlatmalar (iç ve dış),
- Kalorifer ve klima sistemi,
- Akü ve şarj dinamosu voltaj ölçümleri,
- Silecek lastiklerinin kontrolü,
- Rot ve balans ayarı,
- Süspansiyon sistemi
- Ön düzen elemanları (rot, rotil, askı rotu, viraj demir lastikleri)
- Aks körükleri ve aksların kontrolü.
- Lastik diş derinliği ve profil durumu.

Umarım faydalı olur.

Araçlarda aks, şanzımandan aldığı dönüş hareketinin tekerleklere iletilmesini sağlayan bir parçadır. Tekerleklere bağlı olduğu için tekerlek hareketlerin uyum sağlar ve aşağı yukarı yada içe dışa hareket edebilen eklem yerleri bulunur. Bu eklemler de söz konusu parçayı arızaya açık bir hale getirir.

Aks Kafası Arızası Nasıl Anlaşılır

• Sağa yada sola dönüşlerde ses en belirgin arıza belirtisidir.
  
  
• Direksiyonda Titreme Yapabilir
  
  
• Yüksek Hızlarda Sarsıntı Sorunları Ortaya çıkabilir.
  
  
• Bazen Aks Bilyası Arızası İle sıklıkla Karıştırılır.
  Aks Kafası Bozulursa Ne Olur
  • Yüksek hızlarda aracın direksiyon hakimiyetini düşürerek kazaya sebebiyet verebilir
    
    
  • Titreme Sorunları nedeni ile sürüş konforunu bozar
    
    
  • İleri Safhalarda Aks Başı yada diğer eklem kısımlardan kırılabilir. Bu durumda araç Yürümez.
    
    
  • Boşluk oluşması durumunda aks ikiye ayrılabilir. Bu durumda araç Yürümez.
    
• Yani kısaca en kötü ihtimalle yolda kalırsınız diyebiliriz. Normal şartlarda akslar, oldukça kaliteli metal malzeme kullanılarak imal edilirler. Eklem yerleri de oldukça sağlam parçalardır. Kırılma ihtimalleri düşüktür fakat sayısız örneği de vardır.Aks Kafası Neden BozulurEn sık görülen bozulma nedeni aks körüğünün yırtılması, kelepçelerinin yağ kaçırması gibi nedenlerden ötürü meydana gelmektedir. Bu parçalar yağsız kaldığında ise aşınma artar ve sonuç olarak bozulmalar meydana gelir. Başka bir sebebi ise yıpranmadır. Her parçanın olduğu gibi akslarında zamanla yıpranması gayet normal bir durumdur. Bu nedenle hiçbir neden olmasa bile kilometreye bağlı olarak akslarda arızaların meydana gelmesi normal karşılanır. Maliyeti genel olarak uygun parçalar olup tamiri de yapılabilen parçalardır. Bu nedenle arızanın tamiri ihmal etmemeniz hem sürüş güvenliği hem de yolda kalmamanız açısından önemlidir.

Arkadaşlar motoru Sanzimanı bitik sorunlu ve oldukca masraflı forester xt arıyorum. 2003-2005 arası. Tercihen 2005 model. Çevrenizde aracı arızalı, motoru Sanzimani masraflı aracı olan birileri varsa ben talibim.

İkinci elde kötü arabalara halk arasında "Şaftı kaymış bunun" denirdi. Hep düşünürdüm Şaftı kaymış araba nasıl olur diye. Sonunda buldum.

Uber Self-Driving (otonom) nedir? Uber kazası suçlusu kim?


ABD’nin Arizona eyaleti Temple şehrinde geçtiğimiz günlerde otonom Uber aracının karıştığı bir kaza gerçekleşti. Uber kazası otonom bir aracın karıştığı ilk ölümlü kaza olarak da tarihe geçti. Olayın hemen ardından ise Uber ile birlikte çalışan ve proje geliştiren otomobil markaları çalışmaları olay aydınlanana kadar durdurmaya karar verdiler. Olayın duyulmasının ardından dünya çapında yayılması da oldukça hızlı gerçekleşti.
Uber Self-Driving (otonom) nedir?
Bu arada Uber’in otonom taksi hizmeti veren araçlarından da kısaca bahsetmekte fayda var. yaygın olarak Volvo XC90 marka araçları kullanan Uber, bu sisteme Self-Driving adını vermiş. Araç sürücüsüz yani otonom olarak yol alabilse de, sürücü koltuğunda aracın hareketlerine müdahale edebilen bir operatör mutlaka yer alıyor. Bu kişi ani bir durumda kontrolü tamamen kendi eline alabiliyor. Yani otonom sistem hata bile yapsa bunu telafi edebilecek eğitimli bir kişi direksiyon başında yer alıyor.


Uber kazası nasıl gerçekleşti?
Sürücüsüz Uber aracının çarptığı ve yaralarından dolayı hastanede hayatını kaybeden kişinin bisitlet kullanan ve evsiz yaşayan 49 yaşındaki Elaine Herzberg olduğu açıklandı. Tabi söz konusu olan ne kadar güvenli olabileceği sürekli sorgulanan otonom sistemler olunca dikkat çekmesi de o derece fazla oldu. İlk sürücüsüz araç kazasına Uber’in de karışmış olması olayı çok daha farklı bir boyuta taşıdı. Uber aracının sürücü koltuğunda oturan operatörün ise Rafaela Vasquez olduğu ve kaza sırasında kontrolün operatörde değil de otonom sistemde olduğu açıklandı.
Ancak daha dün gün bu konuda açıklama yapan bölge polis şefi, Uber aracında yer alan 2 farklı video kamera kaydının incelendiğini ve bisiklet sürücüsü kadının aniden aracın önünde durduğunu açıkladı. Fren yapmaya bile fırsatı olmadığı belirtilen Uber aracı da kadına çarptı. Öyle ki duruma operatör Rafaela Vasquez bile müdahele edememiş.

[size=undefined]
Kaza sırasında araç kamerasından elde edilen diğer bilgilere göre, seyir hızının yaklaşık 61km/s olduğu, ancak o bölgedeki hız sınırının 56km/s olduğu açıklandı. Ancak Google haritasında bu bölgedeki hız sınırının 72km/s olması da dikkat çekiyor.
Anlaşılan o ki kazanın kurbanı  ile Uber aracı arasında mesafe yok denecek kadar azmış. Kazanın ne kadar ani bir şekilde gerçekleştiği ise, Uber aracının sağ ön taraftan aldığı darbeden belli oluyor. Ancak bazı soru işaretleri de yok değil. Madem ki bisikletli kadın aniden yolda durmuş, nasıl olur da Uber aracının sensörleri yola bu kadar yaklaşmış bir kişiyi tespit edememiş anlamak zor.

Ancak işin içinde operatörün de müdahele edememiş olması eklenince, gerçekten de oldukça ani ve hesap edilemeyen bir durumun olduğu açık. Yine de bu tip sistemlerin çok daha hassas ve yüksek toleransla tasarlanması gerektiği bu kazadan anlaşılıyor diye düşünüyoruz. Görünen o ki, Uber aracı ve operatörü suçlu da olsa suçsuz da olsa bu durum daha uzun süre birçok açıdan tartışılmaya devam edilecek gibi görünüyor(Sekizsilindirden alıntıdır)[/size]

merhaba sevgili subaru dostları, lanciam daki  kışlık tekerleklerden yazlıklara geçeceğim lakin eskileri attım 205-55-16 sessiz güzel yol tutan hangi lastikleri tavsiye edersiniz ?

Merhabalar. 38 yaşındayım. İsmim Onur. Isparta da yaşıyorum. 4 yıldır İmpreza kullanıcısıyım. Herkese iyi paylaşımlar diliyorum.

Arkadaşlar geçenlerde aracımı temizlerken gözüme takıldı fren pedalımın kauçuk pedi aşınmış ve delinmişti fren pedalının metali görünüyordu. Sonradan araştırdım ve parçayı bulup değiştirdim çok güzel oldu. Gaz pedalımız zaten metal olduğu için o kısımda bir yıpranma söz konusu değil. Ayrıca Subarunun otomatik vitesli araçlarındaki kauçuk ped hepsinde aynıymış manuel modellerdeki fren ve debriyaj pedleri de hepsinde aynıymış onu da öğrenmiş oldum bu vesileyle.

Dün 18.03.2018 Pazar günü Subaru Trabzon grubu olarak ufak bir tanışma etkinliği ile Zigana istikametine gezi düzenledik. Geziyi 1 Forester XT, 1 Outback ve bir 2.0r Impreza ile içi Subaru aşkıyla yanan ancak şu anda mevcut aracı X-Trail ile katılan bir arkadaşımızla gerçekleştirdik. Çok keyifli bir gündü. Katılan tüm arkadaşlara teşekkür ediyorum. 

Ufak bir bilgi verelim. Trabzon'dan hareketle Zigana zirve 60 km. rakım 2.100 mt civarı. Zirveden güney istikametine doğru sonradan betonlanan 7 km bir yolla Limni gölüne ulaşılıyor. Biz Limni gölüne inmedik. Hemen üzerinden yukarı doğru harika bir acısu (maden suyu nitelikli) çeşmesine ulaştık. Battık çıktık ama çok eğlendik. Sonrasında dönüşte Hamsiköy'de Osman Usta'da sütlaçlarımızı yeyip 2 km aşağıda köyüme indik (Dikkaya). Burada semaverimizi yaktık, çayla birlikte sohbetimizi de demledik. Sözü fazla uzatmadan fotoğraflar geçiyorum.

Herkese iyi haftasonu dilerim.
Aracı ilk aldığımda bir miktar yağ eksilttiğini biliyordum.
Ama yaşından ve km sinden dolayı kabul edilebilir seviyelerde olduğunu düşünüyordum.  
Birbiri ile bağımlı mı bilmiyorum ama geçen hafta araç sıkışık trafikte rampa yukarı bir yerde kalkmaya çalıştığımda güç üretmedi. Gaza sonuna kadar basmama rağmen çok zor hareket etti.Normalde gaza bu kadar bassam aracın bağırması lazımdı fakat hiç bir tepki vermeden kendisini zar zor toplayıp hareket etti.  Sonra bir kaç yokuş alanda yine denedim aynı şey oldu.
Bir önceki günde Jaspadan disk balatalar ve bakım malzemeleri sipariş etmiştim, onlar için eski Mazda ustama gittim.  Diskleri değiştirdikten sonra yağ kontrolü yaptık ve yağ minimum seviyesindeydi. Yaklaşık 2500 km de yağ minimum seviyeye indi.
Araçta hiçbir kaçak görünmüyor,  sabahları ilk çalıştırmada çok olmasada bir miktar beyaz duman ve yakıt kokusu oluyor.   Biz yağı yeniledik 10-40 shell kullandık.
Aynı durum gerçekleşir ve bu miktar yağ eksilttiğini görürsek ne önerirsiniz?  Aracın motor istemesi durumunda ne önerirsiniz?
Bir miktar bütçe ayırmam mümkün ama , çok büyük rakamlardan bahsediliyor.

Bir fardan beklentiniz nedir? “Çalışsın yeter…”, “Ampulü patlayınca değiştiririm.”, “Selektör yapınca şimşek gibi çakmalı.”, “Güzel bir görünüm için beyaz ışık vermeli.” Bu cevaplar çevremdekilerin farklı görüşlerinden örnekler… Profesyonel anlamda “iyi” bir far; değişken hava ve yol koşulunda kuvvetli bir aydınlatma sağlarken, yeterli menzile sahip olmalı ve en önemlisi de geniş açılı homojen bir ışık yoğunluğu oluşturmalı. Tüm bunları yaparken de trafikteki diğer sürücülerin gözünü almamalı.
Artık günümüzde üreticiler, teknolojinin gelişimi ile çok nitelikli, “akıllı” far sistemleri de üretiyorlar. Far sisteminin gelişmişliği de üretilen otomobilin sınıfına göre değişkenlik gösteriyor. Mesela A sınıfı (mini sınıf) bir otomobilde en klasik sistem olan halojen farlardan başka bir seçeneğiniz olmayabilir ancak D sınıfı (orta sınıf) bir otomobilde halojen dışında Xenon ya da LED teknolojili farlardan birini opsiyon listesinde veya daha üst donanım paketlerinde bulabilirsiniz.
Far konusunu açmamın esas sebebi, far tipi ne olursa olsun, bu teknolojilerin farklı alt tiplerinin olması. Bu yazıyı araştırma yapmama çok fazla gerek olmadığını düşünerek yazmaya başlasam da, yüksek teknolojili sistemler için teknolojik detaylara uzun uzun bakmam gerekti. Zira teknoloji büyük bir hızla gelişmeye devam ediyor.  Şimdi bunlara ana başlıklar altında bir bakalım. Öncelikle far tiplerine, sonrasında ışık kaynağı tiplerine ve bunların oluşturduğu kombinasyonlara bakalım:
FAR TİPLERİ
REFLEKTÖR FARLAR
Reflektör tip far
Reflektörler, far tasının içerisinde far tasının verildiği şekle bağlı olarak ışığı yansıtan tabiri caizse “aynalı” yüzeylerdir. Ampul, reflektörün önünde yer alır, etrafa ve geriye doğru ışık verir. Far tası, gerek iç şekli vasıtasıyla, gerekse de ayarlanmış olan açısı yardımıyla ışığı yola yansıtır. Her ne kadar far tasının iç yapısı ve açıları iyi dizayn edilse de, ışığın bir miktarı istenen menzildeki yol haricine, yani karşıya ve far seviyesinden yukarıya yansıyarak aydınlatma fonksiyonu sağlayamaz. Bu durum karşıdan gelen sürücülerin gözünü alır. Farlar dizayn edilirken bu problem minimum seviyeye indirgenmeye çalışılır. Reflektör farlar, en maliyetsiz farlardır ve bu farlarda yalnızca halojen ampuller kullanılmaktadır.
 
Reflektör far yapısı
Detay: Bazı far tiplerinde ekstradan ampulün tam üzerine gelecek şekilde bir yansıtıcı olabilmektedir. Bu durumda dışarıdan direkt olarak ampulü göremezsiniz. Aşağıdaki örnekte VW logolu bir yansıtıcı mevcut:
 
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/2011-volkswagen-routan-4-door-wagon-se-headlight.jpg[/img][i]VolksWagen ek yansıtıcıya sahip reflektör tip far[/i]
Detay 2: Eski otomobillerden hatırlarsınız, far camının üzerinde desenler bulunur. Bu desenler, ışığı kırmak suretiyle istenilen yere yönlendirilmesini sağlar. Basit ancak ışık kuvvetini azaltan bir yöntemdir. Ayrıca farın gerçek camdan imal edilmesini gerektirir. Yaya güvenliği standartları gereği yaralanmaların önüne geçmek için artık farlar gerçek camdan imal edilmemektedir.
1990 model Skoda Favorit desenli far camı[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/1990-model-skoda-favorit-desenli-far-cami.jpg[/img]
PROJEKTÖR (MERCEKLİ) FARLAR
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/skoda_fabia.jpg[/img]2017 Skoda Fabia Projektör farları
Mercekler, kaynaktan alınan ışığın yola homojen bir şekilde aktarılması için kullanılır. Bunun için, ışığı düz bir şekilde merceğe iletmek üzere tasarlanan reflektör mevcuttur. Reflektörün ardından, belirli bir mesafe sonra mercek bulunur. Mercek ile reflektör arasında alt kısımda bir perde mevcuttur. Perde, mercekten yukarıya yansıyacak ışığı bloke eder. Böylece ışık, far hizasının yukarısına çıkamayacağı için, karşıdan gelen araç sürücüsünün gözlerini almaz. Mercek, ışığı yola geniş ve yumuşak bir şekilde dağıtarak dengeli bir aydınlatma sağlar. Mercekler kullanım amaçlarına ve yerlerine göre farklı çaplarda üretilebilirler. Genellikle kısa farlarda kullanılsa da, uzun farlar için de “perdesiz” olarak kullanılabilirler. Uzun ve kısa huzmenin aynı projektör ile kullanıldığı durumlarda (Bi-Xenon gibi) reflektör ile mercek arasında açılıp kapanabilen perde mekanizması kullanılır. Yazının devamında Bi-Xenon başlığı altında inceleyeceğiz.

Projektör tip farın yapısı
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/how-projector-headlights-work-1024x844-copy.png[/img]ADAPTİF FARLAR
Adaptif farlarda projektör, elektrik motoru vasıtasıyla hem dikey hem de yanal olarak yönlendirilebilir. Adaptif farlarda projektörün yönlendirmesi direksiyon açısına bağlı olabileceği gibi, sürekli olarak yolu gözetleyen kamera ve sensörlerden alınan bilgiler doğrultusunda kontrol ünitesi yazılımı tarafından da yönlendirme yapılabilir. Kontrol ünitesi; viraj farları, kavşak dönüş ışıkları, uzun huzmeli farın otomatik devreye girmesi, far yüksekliği gibi durumları hassas ve sürekli bir şekilde kontrol eder. Adaptif farların temel özelliği, karşıdan gelen aracı tespit ederek sürücüsünün gözünün kamaşmasını engellemek ve her türlü yol koşulunda maksimum aydınlatma sağlayacak hamleleri yapmaktır.
IŞIK KAYNAĞI TİPLERİ
HALOJEN
Halojen farlar, bilinen en eski, en yaygın ve maliyeti en düşük sistemdir. Bu ampuller adından da anlaşılacağı üzere halojen gazı ve tungsten flamandan oluşur. Elektrik akımı ile ısınarak akkor hale gelen flamanın ışığından faydalanılır. En bilinen ve yaygın kullanılan halojen ampul tipleri H4, H7, H1, H3 ve H11’dir. Reflektör ya da projektör tip farlarda halojen ampuller kullanılabilir. Standart halojen ampuller 3200K ışık rengindedir.
Detay: Ampulün soket tipine göre ışık verdiği istikamet değişkenlik gösterebilmektedir. Mesela H7 ampuller, 360 derece aynı parlaklığa sahip değildirler. Kullanım amacına göre ampulün hangi açıda far içerisinde duracağı üretici tarafından belirlenmiştir. Fara yanlışlıkla 180 derece ters takılan bir H7, yolu değil gökyüzünü aydınlatacaktır.

Detay 2: Maliyeti en düşük far tiplerinde H4 ampul kullanılır. H4 ampullerde çift flaman bulunur. Kısa farlar açıldığında birinci flaman, uzun farlar açıldığında ikinci flaman yanar. Bu sayede iki farklı reflektöre ihtiyaç kalmaz. Farın reflektör niteliği değişmediği için, ışık miktarının artırılmasıyla uzun huzmeli far fonksiyonu sağlanır. Bu durumun dezavantajı uzun huzme için ayrı bir reflektör bulunmadığından, ışık şiddeti artsa bile menzili kısa kalabilmekte ve selektör yapıldığı diğer farlara göre daha zor anlaşılmaktadır.
H4 Halojen
 
Detay 3: Halojen farların kuvvetini yetersiz bulanlar için daha güçlü ve farklı özelliklerde halojen ampul türleri mevcuttur. Ömürleri daha kısa olsa da %130 fazla ve biraz daha beyaz ışık veren ampuller satılmaktadır. Ancak bu %130 fazla ışık miktarı sadece menzil olarak değil, geniş açıda doygun bir ışık yoğunluğu olarak algılanmalıdır. Philips X-treme Vision örnek olarak gösterilebilir.
 
Philips X-Treme Vision H4 Halojen ampulü
XENON
Xenon ampuller adından da anlaşılacağı üzere basınçlı xenon gazının elektrik akımı altında elektrotlar arasında ark ışıması ile çalışan ampullerdir. Xenon ampuller, halojenlere oranla çok daha yüksek şiddetli ışık üretirken elektrik tüketimleri de düşüktür. Ampulün herhangi bir ışıma istikameti olmadığından yaygın ve parlak ışık yalnızca far reflektörüyle yönlendirilemez. Bu sebeple projektör (mercek) tip farların kullanımı mecburidir. Ayrıca farın kirlenmesi, yansıma ve göz kamaşmasını çabucak tetiklediğinden, Xenon farlarda far yıkama sistemi de mecburi tutulmuştur. Xenon farların ışık rengi genellikle 4300K’dir.
 
Xenon ampul yapısı
Bi-Xenon: Bi-Xenon farlarda hem uzun hem de kısa farlar ayrı far tasına sahip değildir. Uzun ve kısa huzmeli far fonksiyonu tek bir ampul ile sağlanır. Reflektör ile mercek arasındaki perde, uzun fara geçildiğinde ya da selektör yapıldığında bir elektrik motoru vasıtasıyla hareket ettirilir. Bu sayede ampulün verdiği ışık miktarı değişmediği ya da ekstra bir ampul yanmadığı halde halihazırda verdiği ışınların tamamı merceğe dolacağından, hem uzun menzil hem de kuvvetli aydınlatma elde edilir. Bu sistem Bi-Xenon farlarda kullanılır. Elektrik motoru perdeyi hızla açıp kapadığı için selektör yapıldığında şimşek çakma efekti oluşur. Uzun huzmeli farlar ile seyahat edildiğinde perde sürekli açık kalmaktadır.

Hareketli perdeye sahip Bi-Xenon projektör far yapısı
Detay: Bi-Xenon farlar haricindeki Xenon farlı otomobillerde uzun huzmeli far fonksiyonu çoğunlukla yine halojen ampullerle sağlanmaktadır ve çoğunlukla reflektör tiptedir. Aşağıdaki örnekte Skoda Rapid Spaceback, kısa huzmeli farları için projektör tipte Xenon farlara sahipken, uzun huzmeli farlarda reflektör ile H1 ampul tercih edilmiş.

Skoda Rapid Spaceback Xenon ve Halojen ortak aydınlatma grubu
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/rapid-spaceback-e04-headlamps-01.jpg[/img]
LED
LED; ışık yayan yarı iletken diyot devre elemanlarıdır. LED’lerin farlarda kullanılmasındaki başlıca etken yüksek verimliliğidir. Bu sayede küçük yapısı ile yüksek aydınlatma elde edilebilir. LED, titreşimden etkilenmez ve kullanım ömrü kullanılan aracın ömrüne eşdeğerdir. Işık rengi beyazdır ve genellikle 6500K’dir. LED’lerin tepki süresi halojen ampullerden çok daha hızlıdır. Bu nedenle  selektör yapılan uzun huzmeli LED farlar şimşek çakma efektine sahiptir. LED ampulün iyi odaklanmış bir reflektör ile mercek gerektirmeden kullanılabilmesi mümkünken, projektör farlar ile de kullanımı yaygındır.
 
Seat Leon LED farları
Detay: LED farlara sahip otomobillerin farları adaptif olmayabilir. Ayrıca bir mercek yerine her LED çipi için ayrı ayrı merceğe sahip olabilir ya da hiç mercek bulunmayabilir. Merceğin yer almadığı, yalnızca reflektör bulunan LED farlar mevcuttur. Aşağıdaki görselde F30 kodlu BMW 3 serisinin LED farları projektöre sahip olmayıp, reflektöre doğru ters olarak yerleştirilmiş LED çipleri vasıtasıyla aydınlatma sağlamaktadır.

BMW F30 reflektör tip LED farları
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/f30-led.jpg[/img]
LED MATRIX
Mercedes-Benz Multibeam Headlights çift mercekli projektör tip LED Matrix far yapısı
LED Matrix farlar, bir ana kart üzerinde çok sayıda LED çipine sahip olan ve her çipi birbirinden bağımsız olarak kontrol edebilen, ışığın hassas kontrolü için birden fazla merceğe sahip olan sistemlerdir. Aslında matrix farlar, adaptif farların en gelişmiş hali olarak düşünülebilir. LED projektörler yine adaptif farlarda olduğu gibi elektrik motorları vasıtasıyla yönlendirilebilirler. LED matrix farlarda, yolu sürekli gözetleyen kameralar bulunur. Kameralar, öndeki otomobilden yansıyan ışığı, karşıdan gelen aracın ışığını, zeminden yansıyan parlaklığı ve hatta yol tabelalarındaki fazla yansımayı tespit ederek far içerisindeki LED çiplerinin birkaçını kapatmak suretiyle parlamaların önüne geçer. Uzun huzmeli farlarınız açık seyahat etseniz bile matrix farlarınız, karşıdan gelen aracı yanınızdan geçip gidene kadar onu gölgede bırakacak şekilde LED’leri sırayla kapatır. Böylece karşıdan gelen araç sürücüsünün sürüş güvenliğini tehlikeye atmaz. En gelişmiş sistem olan Mercedes-Benz Multibeam Headlights 84 adet LED çipi ayrı ayrı kontrol edilebilmektedir. Aşağıdaki görsellerde kapalı LED çipleri ve bu sayede gölgede bırakılan alanları inceleyebilirsiniz:

Multibeam Headlights
Detay: Multibeam Headlights sisteminde, navigasyondan alınan bilgilere göre kavşak noktalarına gelindiğine far grubu içerisinde yer alan kavşak lambaları da yanarak ekstra aydınlık sağlamaktadır.
[img=853x0]http://cdn.otoguncel.com/wp-content/uploads/2017/02/multibeam-headlights.jpg[/img]Multibeam Headlights
 
LAZER
Atom veya molekül enerji düzeyleri arasındaki elektron geçişleri ile oluşan ışık fotonları Lazer’in temelidir. Yani aslında lazer, bir ışınım (radyasyon) vasıtasıyla ışık fotonları üretmek suretiyle çalışır. (Bu prensip lazer farların insan ve çevre sağlığına zararlı olduğu anlamına gelmez.) Lazer, LED teknolojisine göre daha verimlidir. LED’ler Watt başına 100 Lümen ışık üretirken Lazer 170 Lümen üretir. Lazer teknolojisinin farlarda kullanılması şu anda tam olarak gerçekleşmemiştir. Aslında günümüzde kullanılan lazer farlar “Lazer destekli LED” farlardır. Lazer teknolojisi yalnızca uzun huzmeli farlar için yüksek menzil sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. BMW’nin İ8 modelinde uzun huzmede kullandığı lazer teknolojisi 600 metre menzil sağlamaktadır. Yakında bu sistemin yaygınlaşacağına şüphe yok.
BMW İ8 Lazer uzun huzmeli far yapısı

1. Lazer diyotlar üç ayrı mavi lazer ışını demeti oluşturur.
   
2. Işınlar bir prizma yönlendirilir ve tek bir kiriş haline getirilir.
   
3. Yoğunlaştırılmış ışın, insan gözleri için daha güvenli olan dağınık bir beyaz ışığa neden olan bir fosfor mercekten geçer.
   
4. Beyaz ışın bir reflektörden fırlatılıp net bir mercekten geçirerek yola yansıtılır.